Conservatief-Liberaal
Marktgericht, terughoudend bestuur, met behoud van tradities en sterke rechtsstaat.
Op de vijf dimensies.
Economisch
Vrije marktSterke staat
Sociaal-cultureel
ConservatiefProgressief
Burgerrechten
AutoritairLibertair
Bestuur
Nationaal-soevereinEuropees/internationaal samenwerken
Systeemvertrouwen
WantrouwenVertrouwen
Waar deze stroming voor staat.
Conservatief-liberalen verbinden vrije markten met behoud van waardevolle tradities, gezin en gemeenschap. Belastingen en regels blijven beperkt. Tegelijk verdient de gevestigde rechtsorde, het justitiestelsel en de bestaande instituties bescherming. Op EU-niveau is samenwerking welkom voor handel en defensie, maar terughoudend op identiteitsvraagstukken.
Wie staat ervoor bekend?
- 01
VVD (klassieke vleugel)
- 02
Tories (One Nation)
Bronnen en verdere verdieping.
Deze Engelstalige titels geven achtergrond bij de redactionele schets. Zij vormen geen volledige bronverantwoording voor iedere actuele partij- of persoonsclassificatie.
Partijen die in hoofdlijnen bij deze stroming aansluiten.
Dit is geen stemwijzer. Een partij past zelden volledig binnen één stroming.
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
VVDLiberaal-conservatieve volkspartij, coalitiepartner in kabinet-Jetten met 22 zetels (29 okt 2025). Voormalig leider Dilan Yeşilgöz-Zegerius is minister van Defensie en vicepremier; Ruben Brekelmans leidt sindsdien de Tweede Kamerfractie. Voorstander van vrije markt, lage belastingen, stevig veiligheidsbeleid en pragmatisch EU-engagement.
Christen-Democratisch Appèl
CDAKlassieke christen-democratische partij, derde coalitiepartij in kabinet-Jetten met 18 zetels. Henri Bontenbal leidt de fractie; Bart van den Brink (CDA) is minister van Asiel en Migratie en tweede viceminister-president. Pleit voor gespreide verantwoordelijkheid, brede welvaart en gematigd cultureel-conservatief beleid.
Juiste Antwoord 21
JA21Centrum-rechtse, conservatief-liberale partij. Maakte 29 oktober 2025 een sprong naar 9 zetels en zit in de oppositie. Strenger op migratie en veiligheid dan VVD, maar pragmatisch op EU en bestuur.
European People's Party
EPPGrootste partij-familie in het Europees Parlement. Christen-democratisch en centrum-rechts: pro-EU, marktgericht en gematigd cultureel-conservatief. Bevat onder meer CDA, CDU, Forza Italia en PP.
Traditional Republicans
Traditional GOPKlassieke conservatief-liberale Republikeinen. Pleiten voor lage belastingen, vrije markt, sterke defensie en traditionele waarden. Boegbeelden Romney, McConnell, Haley.
Republican Party
GOPEen van de twee grote Amerikaanse partijen. Het platform van de Republikeinse Nationale Conventie uit 2024 zet onder meer grensbewaking, binnenlandse energie, lagere lasten en een America First-benadering centraal.
Christlich Demokratische Union / Christlich-Soziale Union
CDU/CSUDe christendemocratische combinatie CDU/CSU werkt federaal samen. De CDU is buiten Beieren actief, de CSU alleen in Beieren. In grote lijnen verbindt de combinatie sociale markteconomie met een nadruk op orde, gemeenschap en Europese samenwerking.
Conservative and Unionist Party
ConservativesDe Conservative Party is een brede Britse centrumrechtse partij. Haar stromingen lopen uiteen van One Nation-conservatisme tot marktliberale en meer soevereinistische vleugels.
Les Républicains
LRLes Républicains is een Franse centrumrechtse partij in de gaullistische en conservatieve traditie. De partij legt nadruk op orde, economische verantwoordelijkheid en de Franse staat als politieke gemeenschap.